De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wet die de ACM de macht geeft om ook overnames onder de normale omzetdrempel te onderzoeken en eventueel te blokkeren.
Grote ketens die stap voor stap alle dierenartsenpraktijken, kinderopvangorganisaties of huisartsenposten in een regio opkopen: de toezichthouder kon daar tot nu toe weinig tegen doen, omdat elke afzonderlijke overname te klein was om gemeld te hoeven worden. Daar komt verandering in.
Op dinsdag 22 september 2026 stemde een ruime meerderheid van de Tweede Kamer in met een wetsvoorstel dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een nieuwe bevoegdheid geeft: de zogeheten inroepbevoegdheid. Voor de meeste zzp'ers verandert er weinig, maar voor wie werkt in een sector waar ketens actief overnemen, of wie ooit de eigen praktijk wil verkopen, is dit wel degelijk relevant.
- Wat er verandert aan het toezicht op fusies en overnames
- Voor wie dit relevant is en voor wie niet
- Wat je moet weten als je ooit je bedrijf of praktijk wilt verkopen
Wat heeft de Tweede Kamer precies besloten?
De Tweede Kamer stemde in met een initiatiefwet van Kamerlid Julian Bushoff (Pro) die de Mededingingswet aanpast. Het voorstel kreeg steun van een brede meerderheid, van D66 en VVD tot SP, ChristenUnie en de Partij voor de Dieren.
Belangrijk om te weten: dit is nog geen wet. Het voorstel moet nog langs de Eerste Kamer voordat het echt in werking treedt. Minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat, die aan het voorstel heeft meegewerkt, verwerkt de wijziging pas in de wet na instemming van de Eerste Kamer.
Volgens het ministerie is dit de eerste grote aanpassing van het fusie- en overnametoezicht sinds de invoering van de Mededingingswet in 1998. Dat geeft aan hoe fundamenteel deze wijziging is, ook al merk je er als individuele ondernemer waarschijnlijk niet meteen iets van.
Wat is die 'inroepbevoegdheid' van de ACM?
Nu moet een overname alleen vooraf gemeld worden bij de ACM als de betrokken bedrijven samen een wereldwijde omzet van meer dan 150 miljoen euro hebben, en beide partijen minstens 30 miljoen euro omzet in Nederland behalen. Blijf je daaronder, dan hoeft niemand iets te melden en kijkt de ACM ook niet mee.
De nieuwe wet geeft de ACM de mogelijkheid om zelf een overname onder die drempel alsnog te onderzoeken, als er signalen zijn dat de concurrentie erdoor in gevaar komt. Die bevoegdheid kan de ACM inzetten zodra minstens een van de betrokken bedrijven een jaaromzet heeft van 50 miljoen euro of meer.
Dat betekent niet dat elke overname met een partij boven de 50 miljoen euro voortaan wordt onderzocht. De ACM moet eerst aanwijzingen hebben dat de deal leidt tot hogere prijzen, minder keuze of slechtere kwaliteit voordat ze ingrijpt.
Waarom komt deze wet er?
De aanleiding is een patroon dat de laatste jaren steeds vaker opduikt: grote partijen, vaak gesteund door investeerders, kopen achter elkaar tientallen kleine praktijken of winkels op in dezelfde sector. Bushoff noemt dit voorbeeld: een keten die in een wijk of gemeente alle kinderopvangorganisaties of dierenartslocaties opkoopt, waarna klanten geen kant meer op kunnen en de prijzen stijgen.
Concrete voorbeelden die in de Kamer zijn genoemd, zijn de opkomst van grote dierenartsenketens zoals IVC Evidensia en de commerciële huisartsenketen Co-med, waar de bereikbaarheid en roosters niet op orde bleken. Ook accountancy wordt door de ACM genoemd als sector waar dit patroon speelt.
Daarnaast pakt de wet zogeheten killer acquisitions aan: een groot bedrijf dat een veelbelovende kleine concurrent overneemt, niet om die te laten groeien, maar om de ontwikkeling stop te zetten en zo toekomstige concurrentie uit te schakelen.
Wat merk je hiervan als zzp'er of kleine ondernemer?
Voor de meeste zzp'ers en eenmanszaken verandert er helemaal niets. De drempel van 50 miljoen euro omzet slaat op de partijen bij de overname, niet op jouw eigen bedrijf. Een fotograaf, ict-freelancer of coach die zelfstandig blijft ondernemen, krijgt hier in de praktijk nooit mee te maken.
Het wordt wel relevant als je werkt in een sector waarin ketens actief praktijken opkopen: dierenartsen, kinderopvang, fysiotherapie, tandheelkunde, huisartsenzorg en accountancy worden expliciet genoemd. Zit je als zelfstandige in zo'n branche, dan kan deze wet op termijn invloed hebben op hoeveel concurrentie er in jouw regio overblijft.
Ben je zelf de kleinere partij die overgenomen wordt door zo'n keten, dan verandert er in de kern niets aan jouw positie als verkoper. Wat wel verandert, is dat de koper voortaan rekening moet houden met de kans dat de ACM alsnog gaat kijken, ook als de deal zelf ruim onder de gebruikelijke meldingsdrempel blijft.
- Sectoren die genoemd worden: dierenartsen, kinderopvang, huisartsenzorg, fysiotherapie, accountancy
- De meeste zzp'ers buiten deze sectoren merken niets van de wetswijziging
- De regel raakt vooral de kopende partij, niet de kleine ondernemer die verkoopt
Ben je van plan je praktijk te verkopen? Dit moet je weten
Stel: je hebt een eigen dierenartsenpraktijk en een landelijke keten wil je overnemen. Onder de huidige regels hoeft die overname vaak niet eens gemeld te worden bij de ACM, omdat de gezamenlijke omzet ver onder de meldingsdrempel van 150 miljoen euro blijft. Straks kan de ACM, als de keten zelf een jaaromzet van 50 miljoen euro of meer heeft, de deal alsnog onder de loep nemen als er eerder al meerdere vergelijkbare overnames zijn gedaan.
Dat kan in theorie betekenen dat een overname langer duurt, of dat de koper aanvullende informatie moet aanleveren voordat de deal rond is. Voor jou als verkoper verandert de vraagprijs of de onderhandeling zelf niet automatisch, maar het traject kan wel meer voeten in de aarde krijgen als jouw koper al een reeks overnames op zijn naam heeft staan.
Voor overnames die al hebben plaatsgevonden, verandert er volgens de minister niets: de wet werkt niet met terugwerkende kracht.
Ben je in gesprek over de verkoop van je praktijk aan een keten of investeerder? Vraag expliciet naar eerdere overnames die die partij in jouw sector heeft gedaan. Dat bepaalt straks mede of de ACM een deal kan inroepen.
Wanneer gaat dit precies in?
Op dit moment is er geen ingangsdatum bekend. De Tweede Kamer heeft ingestemd, maar de Eerste Kamer moet het voorstel nog behandelen. Bushoff verwacht daar weinig problemen, maar dat is een verwachting, geen zekerheid.
Pas na goedkeuring door de Eerste Kamer verwerkt minister Herbert de wijziging daadwerkelijk in de Mededingingswet. Tot die tijd gelden de huidige regels onverkort: alleen overnames boven de bestaande omzetdrempels moeten gemeld worden bij de ACM.
Wat kun je nu al doen?
Voor de meeste lezers is het antwoord simpel: niets, want deze wet raakt je niet. Werk je wel in een sector waar consolidatie door ketens speelt, dan is het vooral zaak om de behandeling in de Eerste Kamer te volgen voordat je conclusies trekt over wat er voor jou verandert.
Ben je zelf bezig met exitplannen voor je praktijk, dan is dit een goed moment om je adviseur te vragen hoe deze wetswijziging jouw traject kan beïnvloeden zodra ze van kracht wordt. Zeker als de partij die interesse toont al eerder soortgelijke overnames heeft gedaan.
Bronnen
- Aanpassing mededingingswet: beter en gerichter toezicht fusies en overnames · rijksoverheid.nl
- ACM kan straks ook ingrijpen bij kleinere fusies en overnames · nos.nl
- Nieuwe wet van Gronings Kamerlid moet woekerprijzen in (dieren)zorg voorkomen · nos.nl
- Reactie ACM op internetconsultatie Initiatiefwet inroepbevoegdheid · acm.nl
Je administratie op orde, zonder gedoe.
Onbeperkt facturen, bonnen en BTW-overzicht. Veertien dagen gratis proberen, geen creditcard nodig, maandelijks opzegbaar.