Er is nog geen nieuwe zzp-wet, maar wel voor het eerst een concrete tijdlijn: minister Aartsen wil de Zelfstandigenwet op 1 januari 2028 laten ingaan.
Minister Aartsen van Werk en Participatie heeft de Tweede Kamer deze week geïnformeerd over de vervolgstappen van de Zelfstandigenwet, het wetsvoorstel dat moet vastleggen wanneer je als zzp'er zeker weet dat je geen werknemer bent. Eind september start de internetconsultatie op een conceptversie van het wetsvoorstel, met als beoogde ingangsdatum 1 januari 2028.
Dit is geen nieuwe wet en ook geen definitief besluit. Het is een planning, aangekondigd in een Kamerbrief en bevestigd in de Miljoenennota die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde. De inhoud kan nog veranderen tijdens de consultatie en de behandeling in de Tweede en Eerste Kamer. Toch is dit wel het eerste moment dat er een harde tijdlijn ligt voor een wet waar al jaren over gepraat wordt.
- Wat de Zelfstandigenwet moet gaan doen en voor wie
- De concrete tijdlijn tot 1 januari 2028
- Het verschil met het rechtsvermoeden dat al wél is aangenomen
- Wat je nu al kunt doen, ook al is het nog geen wet
Wat is er deze week precies aangekondigd?
Minister Thierry Aartsen liet de Tweede Kamer weten dat eind deze maand een conceptversie van het wetsvoorstel Zelfstandigenwet verschijnt. Daarmee start de internetconsultatie, de fase waarin iedereen online kan reageren op het voorstel.
Na de consultatie volgen nieuwe uitvoeringstoetsen en advies van de Raad van State, dat eind 2026 wordt verwacht. Daarna moet het wetsvoorstel in 2027 door de Tweede en Eerste Kamer behandeld worden, met als doel dat de wet op 1 januari 2028 ingaat.
Aartsen noemt dit een streven, geen zekerheid. Hij leidt een minderheidskabinet en moet dus in de Kamer op zoek naar steun buiten de eigen coalitie.
Wat moet de Zelfstandigenwet precies gaan regelen?
De Zelfstandigenwet moet vooraf duidelijkheid geven of jouw samenwerking met een opdrachtgever geldt als zelfstandig ondernemerschap of als verkapt dienstverband. Nu moet die vraag vaak achteraf beantwoord worden, bijvoorbeeld als de Belastingdienst een controle uitvoert of als het tot een rechtszaak komt.
Het wetsvoorstel werkt met drie toetsen: een zelfstandigheidstoets, een werkrelatietoets en een sectorale toets. Voldoe je aan alle toepasselijke criteria, dan geldt de werkrelatie als zelfstandig ondernemerschap en heb je wat het kabinet een veilige haven noemt: zekerheid vooraf dat de samenwerking niet alsnog als arbeidsovereenkomst wordt aangemerkt.
In sectoren met een verhoogd risico op schijnzelfstandigheid, zoals de bouw, kan een sectoraal rechtsvermoeden gelden. Dat betekent dat de opdrachtgever moet aantonen dat er wél sprake is van zelfstandig werk, in plaats van andersom.
Wat betekent 'veilige haven' voor jou als zzp'er?
Aartsen benadrukt dat wie volgens de spelregels van de wet werkt, zeker weet dat hij als zelfstandige kan blijven werken, zonder risico op een naheffing achteraf voor de opdrachtgever. Dat is precies het probleem dat nu speelt: opdrachtgevers durven zzp'ers soms niet meer in te huren uit angst voor boetes, ook als de samenwerking prima in orde is.
Val je buiten die veilige haven, dan blijft de huidige toetsing gelden, zoals die volgt uit het Deliveroo-arrest en de webmodule beoordeling arbeidsrelatie. Dat betekent meer onzekerheid, maar niet automatisch dat je geen zzp'er mag zijn.
De minister benadrukt dat de wet niets verandert aan de bescherming van werknemers. Het gaat er niet om dat er meer of minder zzp'ers moeten komen, maar dat vooraf duidelijk is in welke categorie je valt.
Let op: dit is iets anders dan het rechtsvermoeden
Naast de Zelfstandigenwet loopt er nog een los wetsvoorstel: het rechtsvermoeden van werknemerschap bij een laag uurtarief. Dat wetsvoorstel is al wél door de Tweede Kamer en op 16 juni ook door de Eerste Kamer aangenomen, en gaat naar verwachting per 1 januari 2027 in.
Werk je voor een tarief onder een bepaalde grens, in 2027 waarschijnlijk rond de 39 euro per uur, dan kun je straks bij de rechter claimen dat je feitelijk werknemer bent. De opdrachtgever moet dan bewijzen dat er wél sprake is van zelfstandig ondernemerschap.
Dit rechtsvermoeden is niet verplicht: je hoeft er geen gebruik van te maken als je tevreden bent met je positie als zzp'er onder dat tarief. Alleen jijzelf of een vertegenwoordiger zoals een vakbond kan er een beroep op doen, de Belastingdienst, Arbeidsinspectie en UWV niet.
Werk je onder het grenstarief van rond de 39 euro per uur? Bewaar dan goed vast te leggen wat je aan opdrachtgevers factureert en op basis van welke afspraken, zodat je zelf kunt beoordelen of je onder het rechtsvermoeden valt.
Verandert er nu al iets voor jou?
Nee, niet direct. De Zelfstandigenwet is een conceptvoorstel dat pas per 1 januari 2028 zou moeten ingaan, als de Tweede en Eerste Kamer ermee instemmen. Tot die tijd blijft de Belastingdienst gewoon handhaven op basis van de bestaande wet- en regelgeving.
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid. Blijkt bij een controle dat je eigenlijk in loondienst werkt, dan moet de opdrachtgever alsnog loonheffingen afdragen en kun je zelf belastingvoordelen zoals de zelfstandigenaftrek mislopen of moeten terugbetalen.
Voor nu verandert er dus niets aan de regels waarop je wordt getoetst. Wat wel verandert, is dat er voor het eerst een concreet tijdpad ligt richting meer duidelijkheid.
Voor wie is dit het meest relevant?
Dit raakt in potentie alle zzp'ers, want in Nederland werken bijna 1,2 miljoen mensen als zelfstandige zonder personeel. Maar het weegt zwaarder in sectoren waar opdrachtgevers extra voorzichtig zijn geworden met het inhuren van zzp'ers, zoals de bouw, zorg, ict en het onderwijs.
Werk je voor een hoger tarief en heb je meerdere opdrachtgevers per jaar, dan loop je nu al minder risico op de kwalificatie schijnzelfstandigheid. Werk je structureel voor één opdrachtgever tegen een laag tarief, dan is dit dossier voor jou het meest relevant, zowel via het rechtsvermoeden per 2027 als via de Zelfstandigenwet per 2028.
Wat kun je nu al doen?
Omdat het wetsvoorstel nog in consultatie gaat, kun je als zzp'er straks zelf reageren via de internetconsultatie die eind september 2026 opent. Dat is niet alleen symbolisch: eerdere consultatierondes hebben al tot aanpassingen geleid.
Tot de wet er is, blijft het verstandig om je werkrelatie te toetsen aan de bestaande criteria: werk je zelfstandig, voor eigen rekening en risico, met vrijheid om je werk te organiseren? Gebruik daarvoor de webmodule beoordeling arbeidsrelatie of de criteria uit het Deliveroo-arrest, en leg afspraken met opdrachtgevers helder vast.
Houd de voortgang in de gaten via de Kamerstukken over de Zelfstandigenwet. Verandert het voorstel tijdens de consultatie of de parlementaire behandeling, dan kan dat gevolgen hebben voor de uiteindelijke criteria.
Waar zit de onzekerheid nog?
Een eerdere versie van de Zelfstandigenwet kreeg kritiek van vakbonden, die vreesden dat de wet schijnzelfstandigheid juist zou vergemakkelijken in plaats van bestrijden. Hoe die kritiek in de nieuwe conceptversie wordt verwerkt, wordt pas duidelijk als het concept eind september verschijnt.
Ook is nog niet zeker of de wet een meerderheid haalt. Aartsen zei zelf te rekenen op steun van ondernemersgezinde partijen, maar de definitieve stemverhoudingen in Tweede en Eerste Kamer zijn nog niet bekend.
Kortom: de richting staat vast, de tijdlijn ligt er, maar de precieze inhoud en het politieke lot van de wet zijn allebei nog open.
Bronnen
- Minister Aartsen: 'Zelfstandigenwet moet veilige haven bieden aan zzp'ers'. Wet moet in 2028 ingaan. · zipconomy.nl
- Kabinet wil nieuwe Zelfstandigenwet in 2028 invoeren · zzp-nederland.nl
- Prinsjesdag: zelfstandigenwet moet rust brengen in zzp-debat · zipconomy.nl
- Wat je als zzp'er moet weten over de Zelfstandigenwet · zzp-nederland.nl
- Kabinet kiest voor meer rust en duidelijkheid voor zzp'ers en opdrachtgevers · rijksoverheid.nl
- Aanpak schijnzelfstandigheid · rijksoverheid.nl
Dit artikel beschrijft een wetsvoorstel dat nog in voorbereiding is; de genoemde data en criteria kunnen nog wijzigen tijdens de internetconsultatie en de parlementaire behandeling.
Je administratie op orde, zonder gedoe.
Onbeperkt facturen, bonnen en BTW-overzicht. Veertien dagen gratis proberen, geen creditcard nodig, maandelijks opzegbaar.