Zzp'er worden regel je in een middag bij de KVK. De echte voorbereiding kost meer tijd dan die inschrijving zelf.
Iedereen die voor zichzelf begint zonder personeel in dienst te nemen, is in de praktijk een zzp'er. De term staat niet in de wet, maar wel op elke offerteaanvraag en elk formulier dat je gaat invullen. Je kiest bijna altijd voor de rechtsvorm eenmanszaak, tenzij je specifieke redenen hebt om met een bv te starten.
Het lastige is niet de inschrijving zelf. Dat is een formulier en een bezoek aan de KVK. Het lastige zit in de dingen die je moet weten voordat je begint: wat de Belastingdienst van je verwacht, of je opdrachtgevers je wel als zelfstandige mogen inhuren, en welke risico's je zelf draagt die een werknemer niet heeft.
- Wat je precies regelt bij de KVK en de Belastingdienst
- Wanneer je geen 'echte' zelfstandige bent volgens de wet
- Welke verzekeringen je als zzp'er wel en niet nodig hebt
- Welke belastingvoordelen gelden voor starters
Wat is een zzp'er precies?
Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel. Het is geen juridische term, maar een verzamelnaam voor iedereen die zelfstandig werkt zonder mensen in dienst. Een fotograaf, een interim-adviseur, een zzp-verpleegkundige en een freelance developer vallen er allemaal onder, ook al lijkt hun werk niets op elkaar.
De meeste zzp'ers kiezen de rechtsvorm eenmanszaak. Dat betekent dat je persoonlijk aansprakelijk bent voor schulden van je bedrijf, ook met je privévermogen. Een bv beschermt je daar beter tegen, maar brengt meer administratieve verplichtingen en kosten met zich mee, en is voor de meeste starters niet nodig.
Hoe schrijf je je in bij de KVK?
Je schrijft je eenmanszaak in bij de Kamer van Koophandel. Dat kan online of op afspraak, en je betaalt eenmalig inschrijfgeld. Bij inschrijving krijg je een KVK-nummer, dat je vanaf dat moment op al je facturen en offertes vermeldt.
Direct na inschrijving stuurt de Belastingdienst automatisch je btw-nummer en btw-identificatienummer op. Het laatste is bedoeld om op je website en facturen te zetten, zodat je privé-adres niet nodig is voor die verplichting. Het duurt meestal een paar weken voordat deze post binnenkomt, dus begin er niet vanuit dat je meteen kunt factureren met een compleet nummer.
Wat verandert er met de btw?
Zodra je een btw-nummer hebt, breng je in principe btw in rekening op je facturen en draag je die af aan de Belastingdienst. Verkoop je diensten voor €1.000 excl. btw tegen het standaardtarief, dan factureer je €1.210 en draag je €210 af, minus de btw die je zelf op inkopen hebt betaald.
Verwacht je een lage omzet, dan kun je gebruikmaken van de kleineondernemersregeling. Blijf je onder een bepaalde omzetgrens per jaar, dan kun je ervoor kiezen geen btw te rekenen en ook geen btw-aangifte te doen. Het nadeel: je kunt dan ook geen btw op je eigen kosten terugvragen, wat vooral pijn doet als je net grote aanschaffen doet.
Welk btw-tarief je rekent, hangt af van je branche. Een coach of adviseur rekent meestal het standaardtarief, een kapper ook, terwijl bepaalde diensten in de zorg juist vrijgesteld zijn van btw. Check dit specifiek voor jouw werk voordat je je eerste factuur verstuurt.
Facturatiesoftware zoals Factivo rekent het juiste btw-tarief automatisch mee, zodat je niet per ongeluk het verkeerde percentage op een factuur zet.
Ben je wel echt zelfstandig volgens de wet?
Niet iedereen die zich zzp'er noemt, is dat volgens de Belastingdienst ook echt. Werk je structureel voor één opdrachtgever, volgens vaste uren, onder diens gezag en zonder dat je jezelf kunt laten vervangen, dan lijkt dat op een dienstbetrekking. Dat noemen we schijnzelfstandigheid.
Het risico ligt vooral bij je opdrachtgever, die dan achteraf loonheffing en premies moet afdragen, maar het raakt ook jou: je aftrekposten en fiscale voordelen als zelfstandige kunnen worden teruggedraaid. Werk je in de bouw, ict of zorg via een bemiddelaar of op een vaste plek bij één klant, dan is dit onderwerp extra relevant.
Belangrijke signalen dat je wél zelfstandig bent: meerdere opdrachtgevers, eigen bedrijfsmiddelen, eigen prijsstelling en de vrijheid om je werk zelf in te richten. Eén opdrachtgever hebben is op zich geen probleem, zolang de andere kenmerken van zelfstandigheid maar aanwezig zijn.
Welke verzekeringen heb je als zzp'er nodig?
Als zzp'er heb je geen werkgever die doorbetaalt bij ziekte en geen recht op een WW-uitkering als je zonder opdrachten komt te zitten. Dat is het grootste verschil met een dienstbetrekking en meteen ook de grootste financiële blinde vlek van starters.
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering, kortweg AOV, dekt je inkomen als je door ziekte of een ongeval niet kunt werken. Hij is niet verplicht, maar wel iets wat je bewust wel of niet afsluit, niet iets wat je per ongeluk overslaat. Daarnaast is een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering in veel branches, zoals bouw, ict en advies, praktisch onmisbaar zodra je fouten kunt maken die schade veroorzaken bij een klant.
Welke belastingvoordelen krijg je als startende zzp'er?
Voldoe je aan het urencriterium, dan komt je in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek. Dat betekent dat je een minimumaantal uren per jaar aan je onderneming besteedt. Werk je daarnaast ook nog in loondienst, dan gelden er extra voorwaarden over de verdeling van je uren.
Als starter kun je in je eerste jaren bovendien gebruikmaken van de startersaftrek, een extra bedrag boven op de zelfstandigenaftrek. Deze aftrekpost mag je een beperkt aantal keer toepassen binnen je eerste jaren als ondernemer, dus niet elk jaar opnieuw zonder beperking.
Let op: de zelfstandigenaftrek wordt de komende jaren stapsgewijs lager. Reken dus niet op hetzelfde bedrag als vorig jaar, en controleer voor je aangifte wat het actuele bedrag is.
Hoe bouw je een buffer en pensioen op?
Als zzp'er bouw je geen pensioen op via een werkgever. Wat je niet zelf regelt via een pensioenrekening, banksparen of beleggen, is er simpelweg niet als je stopt met werken. Veel starters stellen dit uit tot ze 'meer verdienen', maar hoe eerder je begint, hoe meer tijd je rendement heeft om te groeien.
Naast pensioen heb je een buffer nodig voor de inkomstenbelasting en, als je btw-plichtig bent, voor je btw-afdracht. Zet een vast percentage van elke binnenkomende factuur apart op een spaarrekening, zodat je in januari niet voor een naheffing staat die je niet had zien aankomen.
Welke fouten maken startende zzp'ers het vaakst?
De meeste beginnersfouten zijn te voorkomen met een half uur uitzoekwerk vooraf. Toch komen dezelfde valkuilen steeds terug, in elke branche.
- Geen belastinggeld apart zetten en verrast worden door de aanslag
- Geen AOV afsluiten en pas nadenken over ziekte als het al te laat is
- Facturen sturen zonder KVK-nummer of btw-identificatienummer
- Te laag uurtarief rekenen door alleen te kijken naar het salaris van vroeger, zonder rekening te houden met vakantie, ziekte en pensioen
- Niet checken of de opdracht qua aard eigenlijk verkapt loondienst is
Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal of juridisch advies; check je persoonlijke situatie bij de Belastingdienst of een adviseur.
Je administratie op orde, zonder gedoe.
Onbeperkt facturen, bonnen en BTW-overzicht. Veertien dagen gratis proberen, geen creditcard nodig, maandelijks opzegbaar.