Verkoop je spullen die je zelf inpakt en verstuurt? Sinds 12 augustus 2026 gelden de eerste regels van een nieuwe Europese verpakkingswet, en die raakt ook kleine zelfstandigen.
Sinds 12 augustus 2026 zijn de eerste verplichtingen van de Europese verpakkingsverordening PPWR van kracht. Deze wet is niet nieuw voor grote bedrijven alleen: hij geldt voor iedereen die producten verpakt, verkoopt, importeert of verstuurt binnen de EU. Dat betekent dat ook een webshophouder, een kunstenaar die schilderijen verstuurt of een horecazaak die eten meegeeft in een bakje, ermee te maken krijgt.
De wet heet officieel de Packaging and Packaging Waste Regulation, kortweg PPWR, en is een Europese verordening die al sinds 11 februari 2025 bestaat. Sinds 12 augustus 2026 zijn de eerste concrete verplichtingen ingegaan: een verplichte conformiteitsverklaring voor verpakkingen en strengere eisen aan verpakkingen die met voedsel in aanraking komen. Er komen de komende jaren nog veel meer regels bij, tot de wet in 2035 helemaal is ingevoerd.
- Wat de PPWR precies inhoudt en sinds wanneer welke regels gelden
- Voor wie dit sowieso al verplicht is, en voor wie (nog) niet
- Wat je nu al moet regelen als je producten verpakt verstuurt
- Welke verzachtingen er zijn voor kleine bedrijven
- Wat de risico's zijn als je niets doet
Wat is de PPWR precies?
De PPWR is een Europese verordening die verpakkingsafval moet verminderen en verpakkingen beter recyclebaar en herbruikbaar moet maken. Anders dan een richtlijn hoeft een verordening niet eerst in Nederlandse wetgeving omgezet te worden: de regels gelden meteen en rechtstreeks in alle EU-landen.
De wet wordt niet in één keer ingevoerd, maar stapsgewijs tot en met 2035. Op 12 augustus 2026 is de eerste fase begonnen. Vanaf die datum mogen verpakkingen alleen nog op de EU-markt worden gebracht met een geldige EU-conformiteitsverklaring, ook wel EU-Declaration of Conformity (EU-DoC) genoemd, waarmee je aantoont dat je verpakking aan de regels voldoet.
Daarnaast geldt sinds 12 augustus 2026 een strengere eis voor verpakkingen die direct in contact komen met voedsel, zoals pizzadozen, bakjes en bekers: die mogen geen schadelijke PFAS-stoffen boven een bepaalde grens meer bevatten.
Geldt dit ook voor mij als zzp'er?
De regels hebben effect op bijna alle bedrijven die verpakkingen maken, gebruiken om producten te leveren, verkopen of verwijderen. Verpak, verkoop, importeer of verstuur je producten? Dan krijg je te maken met de PPWR, ook als je een eenmanszaak zonder personeel bent.
Het gaat dus niet alleen om grote webshops. Ook zzp'ers die geen eigen webshop hebben, maar hun werk verkopen via een platform of via social media zoals Instagram, krijgen met dezelfde nieuwe verpakkingsverplichtingen te maken. Denk aan een kunstenaar die een schilderij naar een klant stuurt, of een maker die producten via Etsy verkoopt.
Werk je juist als dienstverlener, zonder dat je fysieke producten verpakt en verstuurt, zoals een coach, ict-zzp'er of adviseur? Dan raakt deze specifieke wet je niet. De PPWR gaat over verpakkingen, niet over diensten.
Wat moet je nu al doen?
Breng je zelf verpakkingen op de markt, bijvoorbeeld omdat je producten onder je eigen naam laat maken, dan word je volgens de PPWR gezien als fabrikant en moet je een conformiteitsbeoordeling doen en een conformiteitsverklaring opstellen en bewaren. Koop je verpakte producten in en verkoop je ze door, dan controleer je als distributeur of de verpakking aan de eisen voldoet en of de juiste informatie erop staat.
Elke verpakking moet daarnaast een traceerbaar nummer krijgen, zoals een partij- of serienummer, zodat de herkomst altijd te achterhalen is. Deze gegevens moet je zelf in je administratie bewaren.
Voor verzendverpakkingen, serviceverpakkingen en gewone productverpakkingen is nog niet helemaal duidelijk wie precies als fabrikant of producent geldt. Verpact vraagt bedrijven daarom voorlopig uit te gaan van de situatie zoals die was vóór 12 augustus 2026, al blijven de verplichtingen zelf wel gelden.
- Leg vast hoe je met verpakkingen omgaat en welke keuzes je maakt, zodat je dit kunt laten zien aan de ILT, klanten of leveranciers
- Schrijf op hoeveel verpakkingsmateriaal je gebruikt en van welk materiaal het is gemaakt
- Gebruik zo weinig mogelijk materiaal: een verpakking mag niet groter of zwaarder zijn dan nodig is
- Verkoop je eten of drinken? Controleer of je verpakkingen PFAS-vrij zijn
Bewaar de conformiteitsverklaring en je notities over materiaalgebruik samen met je andere bedrijfsadministratie. Zo heb je alles op één plek als de ILT of een klant erom vraagt.
Ben je klein? Er gelden wat verzachtingen
Heb je minder dan 10 werknemers en minder dan 2 miljoen euro omzet per jaar? Dan zijn sommige regels soepeler. Laat je bijvoorbeeld verpakkingen maken door een partner binnen de EU, dan regelt die partner vaak de officiële documenten voor je.
Ook de regels voor hergebruik zijn soepeler als je minder dan 1.000 kilogram verpakkingsmateriaal per jaar gebruikt. Voor de meeste eenmanszaken die af en toe iets verzenden, komt dit al snel in beeld, maar de basisverplichtingen zoals de conformiteitsverklaring en registratie blijven gewoon gelden.
Moet ik me registreren, en wat kost dat?
In Nederland regel je de registratie via Verpact, de producentenorganisatie voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Je geeft daar aan hoeveel verpakkingsmateriaal je gebruikt en werkt mee aan de inzameling en recycling. Breng je in een kalenderjaar meer dan 50.000 kilogram verpakkingsmateriaal op de Nederlandse markt, dan betaal je een afvalbeheersbijdrage aan Verpact.
Voor de meeste zzp'ers die op kleine schaal producten verzenden, ligt dat verre boven de eigen jaarlijkse hoeveelheid. Let op: vanaf 2028 gaat deze bijdrage ook gelden als je minder dan 50.000 kilogram gebruikt, dus die grens verdwijnt op termijn.
Verkoop je ook buiten Nederland? Dan wordt het ingewikkelder. Elk EU-land voert de PPWR op zijn eigen manier uit, met eigen registratie-, rapportage- en betalingsverplichtingen, en in de meeste landen bestaat geen afvaldrempel zoals in Nederland. In Duitsland en Frankrijk geldt de registratieplicht bijvoorbeeld al vanaf de eerste gram verpakkingsmateriaal. Volgens de Beroeps Organisatie Kunstenaars pakt dit disproportioneel uit voor zzp'ers die maar incidenteel een pakket over de grens sturen.
Wat gebeurt er als ik niets doe?
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of bedrijven zich aan de PPWR houden. Voldoe je niet aan de eisen, dan kun je een strafmaatregel krijgen, zoals een boete.
Een hoogleraar packaging aan de Universiteit Twente noemt de nieuwe registratieverplichtingen voor webshops "een gigantische administratieplicht". Dat beeld leeft breder: de regels zijn net ingegaan en op onderdelen nog niet volledig uitgewerkt, wat het voor kleine ondernemers lastig maakt om precies te weten wat er van hen verwacht wordt.
Heb je nog oude verpakkingen die niet aan de nieuwe eisen voldoen? Die mag je gewoon blijven gebruiken, zolang ze vóór 12 augustus 2026 voor het eerst op de EU-markt zijn gebracht, bijvoorbeeld doordat je ze toen al bij een leverancier had gekocht.
Wat komt er de komende jaren nog aan?
De PPWR wordt gefaseerd ingevoerd tot 2035, en er komen nog geregeld nieuwe verplichtingen bij. Standaardsymbolen die klanten moeten helpen om verpakkingen goed te scheiden, worden waarschijnlijk eind 2026 bekendgemaakt.
Vanaf 2030 moet plastic verpakkingsmateriaal voor een deel uit gerecycled plastic bestaan, en mag de lege ruimte in een verzenddoos niet groter zijn dan de helft van de inhoud. Vanaf 2028 vervalt in Nederland ook de drempel van 50.000 kilogram voor de afvalbeheersbijdrage, waardoor kleinere gebruikers alsnog moeten gaan betalen.
Houd de website van Verpact en KVK in de gaten voor updates: op meerdere onderdelen, zoals de exacte rol die kleine verzenders hebben, moet de regelgeving nog verder uitgewerkt worden.
Bronnen
- PPWR: dit betekent de Europese verpakkingswet voor je bedrijf | KVK · kvk.nl
- Eerste regels nieuwe Europese verpakkingswetgeving (PPWR) gaan op 12 augustus 2026 in | RVO.nl · rvo.nl
- EU-wetgeving: verpakkingseisen (PPWR) | RVO.nl · rvo.nl
- Regels en beperkingen bij de import van producten | KVK · kvk.nl
- "Kleine verpakking, grote bureaucratie". Zzp'ers in de knel door nieuwe EU regels. - ZiPconomy · zipconomy.nl
- Webshops in de knel door nieuwe Europese verpakkingswet, 'een gedrocht' | BNR Nieuwsradio · bnr.nl
- Europese regels e-commerce bij zakendoen in de EU | KVK · kvk.nl
Dit artikel geeft een algemeen overzicht van de PPWR-regels op basis van de op dit moment bekende informatie; voor jouw specifieke situatie kun je het beste de website van Verpact of KVK raadplegen.
Je administratie op orde, zonder gedoe.
Onbeperkt facturen, bonnen en BTW-overzicht. Veertien dagen gratis proberen, geen creditcard nodig, maandelijks opzegbaar.